POLECAMY

Historia kanarków

POCHODZENIE KANARKÓW
Obecnie hodowany kanarek pochodzi od żyjącego po dziś dzień kanarka dzikiego Serinus canaria, którego ojczyzną są Wyspy Kanaryjskie i Madera.
Dziki kanarek różni się od obecnych kanarków głównie tym, że jest smuklejszy, delikatniejszej budowy i ma gładziej przylegające piórka, co czyni go zręczniejszym w poruszaniu się. Współczesne kanarki (odmiany barwne) pochodzą od domieszek krwi spokrewnionych gatunków takich jak (czyżyk czerwony – carduelis cucullatus, kulczyk – serinus serinus).

Kanarek dziki chętnie gnieździ się w pobliżu mieszkań ludzkich, śpiewając przez dziewięć miesięcy w roku. Spotyka się go głównie w okolicach górzystych, na brzegach lasów, w ogrodach i winnicach. W porze lęgowej kanarki żyją parami, a jesienią w gromadach po 30 do 60 sztuk.
Gniazda wiją na wysokości 3—4 metrów, na drzewach stojących pojedynczo, najchętniej na cyprysach. Gniazdo kanarka jest miseczkowate, podobne do gniazd innych ptaków wróblowatych. Przymocowane jest do drzewa za pomocą kawałków kory, korzonków, źdźbeł trawy, a wewnątrz wysłane białą wełną roślinną.
Pary zbierają się w drugiej połowie marca, budują gniazda, w których samica składa około 5 jaj i wysiaduje je przez 13 dni. Po wykluciu się młode są karmione przez samicę i samca, a po upływie 14 dni są już zdolne do fruwania.
Ubarwienie młodych dzikich kanarków jest podobne do ubarwienia rodziców, różni się tylko intensywnością koloru.
W ciągu roku kanarki dzikie odbywają na ogół dwa lęgi. Kiedy samica wysiaduje w gnieździe, samiec często śpiewa, siedząc na najwyższych gałęziach drzewa stojącego w pobliżu.

Śpiew kanarka dzikiego, według opinii tych, którzy mieli okazję go słyszeć, jest naturalniejszy, żywszy, świeższy, bardziej miękki i pełniejszy aniżeli kanarka z Harcu. Lecz, jak twierdzą znawcy, głos kanarka domowego jest bardziej wykształcony i pozbawiony tonów niepożądanych.
Kanarek dziki żywi się różnymi nasionami, ale w jego jadłospisie przeważają nasiona kanaru. Oprócz nasion zjada delikatne trawy i owoce, spośród których szczególnie wyróżnia figi.

Dzikie kanarki chwyta się w potrzask, używając na wabika kanarka oswojonego. Transportowanie dzikich kanarków z ich ojczyzny do Europy natrafia na duże trudności, gdyż ptaki zamknięte w klatce często giną w drodze. Obecnie kanarki dzikie objęte są ochroną gatunkową a ich handel jest zabroniony, chyba że, przyszły na świat już w niewoli i mają stosowne dokumenty potwierdzające ten stan rzeczy.

Mówiąc o przeszłości naszego kanarka, trzeba wspomnieć o tym, że już w XVI wieku Gessner, a w XVII Aldrovandi wspominają o kanarku zielonym. Z XVIII wieku mamy notatki innych pisarzy, którzy znali już prawie wszystkie odmiany dziś spotykanego kanarka.
Gdy Hiszpanie pod koniec XV wieku zdobyli Wyspy Kanaryjskie, przypadł im do gustu pełen wariacji śpiew ptaków uwijających się w koronach drzew i krzewów, toteż przywieźli pierwsze dzikie kanarki do Hiszpanii i zaczęli je hodować. Przejęli tę umiejętność od dawnych mieszkańców wysp — Guanczów, jednak nie udało im się uzyskać odmian zasługujących na uwagę.
Pierwsi zajęli się tą hodowlą hiszpańscy mnisi. Oni też prowadzili bardzo wówczas rozwinięty handel tymi małymi zielonożółtymi śpiewakami. Sprzedawali wyhodowane u siebie kanarki (ale tylko samce) do innych krajów — do Włoch, Francji i Anglii, gdzie ciągle trafiały nowe transporty tych ptaków. Po pewnym czasie państwo zastrzegło sobie wyłączne prawo do hodowli kanarków.
Hiszpanie bardzo długo mieli monopol na handel kanarkami, z którego wpływały duże dochody do skarbu państwa, bo cena dostarczanych ptaków była wysoka. Tylko bardzo zamożni ludzie mogli sobie wówczas pozwolić na luksus zakupienia kanarka śpiewającego. Kanarki były szczególnie lubiane przez kobiety. Nosiły one nawet peruki z klateczkami, w których znajdowały się kanarki śpiewające.

Jeszcze przed upływem XVII wieku Włosi i Anglicy złamali monopol Hiszpanii na samice kanarka. Na jakiej drodze udało im się to uzyskać, jest do dzisiaj tajemnicą. Jedne źródła podają, że gdy okręt przewożący kanarki rozbił się, ptaki dofrunęły na ląd i osiedliły się na wyspie Elbie, a znalazłszy tam dogodne warunki bytowe rozmnożyły się tak, że zwróciły na siebie uwagę mieszkańców, którzy zaczęli je chwytać i sprzedawać. Z innych źródeł dowiadujemy się, że Hiszpanie po opanowaniu całego archipelagu Wysp Kanaryjskich zaczęli stamtąd wywozić dzikie kanarki. A że z powodu trudności transportowych cena ptaków śpiewających była bardzo wysoka, zaczęła się opłacać hodowla kanarków w Hiszpanii. Hiszpanie przez całe stulecia wywozili poza granice swego państwa kanarki samce, uzyskując z handlu duże zyski. Wywóz samic był surowo zabroniony. Jednakże odróżnianie płci kanarków jest dosyć trudne, łatwo więc było o pomyłkę. Zdarzyło się, że wśród wywożonych samców znalazła się samica, która przyczyniła się do dalszej wędrówki dzikiego kanarka po Europie.

Jakkolwiek więc źródła różnie mówią o przybyciu kanarków na ląd europejski, to jednak jest pewne, że ich hodowla rozpoczęła się wprawdzie w Hiszpanii, ale rozwinęła się we Włoszech, skąd przedostała się do Tyrolu i do innych części Niemiec, a więc do Czarnego Lasu (Schwarzwaldu) i następnie w góry Harcu. Tam miejscowa ludność poświęciła tej hodowli dużo uwagi uzyskując tak wspaniale wyniki, że po dziś dzień wspomina się kanarki harceńskie jako najlepsze śpiewaki. W krótkim czasie rozwinęła się też hodowla kanarków w Tyrolu, w Szwajcarii, w Holandii.
Z Niemiec ptaki te przywędrowały do Polski. Pierwsze hodowle powstały w Wielkopolsce i na Śląsku, skąd rozprzestrzeniły się na inne okolice. Większe zainteresowanie kanarkami pojawiło się u nas dopiero po odzyskaniu niepodległości, po pierwszej wojnie światowej, ale dopiero po drugiej od 1945 roku wzrosła aktywność hodowców, działaczy ruchu kanarczarskiego. Pod przewodnictwem Antoniego Szudzika z Katowic utworzono Centralny Związek Hodowców Szlachetnych Kanarków na Województwo Śląsko-Dąbrowskie z siedzibą, w Katowicach, który po połączeniu w 1952 r. istniejących związków w województwach bydgoskim, katowickim, krakowskim i poznańskim przekształcił się w jeden Centralny Związek Hodowców Kanarków w Polsce z Zarządem Głównym w Katowicach.

Dzięki dobrej organizacji i współpracy działaczy ruchu kanarczarskiego hodowcy polscy osiągnęli bardzo dobre wyniki i dziś nasze, już polskie, kanarki nie tylko dorównują swym śpiewem zagranicznym, aleje przewyższają, a sukcesy hodowców z naszego związku noszącego dziś nazwę Polski Związek Hodowców Kanarków i Ptaków Egzotycznych z siedzibą Zarządu Głównego w Katowicach są znane.

Od czasu, gdy hodowla kanarków stała się ulubionym zajęciem niektórych polaków powstało wiele związków, zrzeszeń i towarzystw, których nadrzędnym celem była propagowanie hodowli kanarków w Polsce. Złotymi literami w historii rozwoju kanarczkarstwa w Polsce zapisał się sosnowiecki związek EGZOTA.
Związek Hodowców Kanarków "EGZOTA" jest organizacją społeczną, zrzeszającą osoby interesujące się hodowlą kanarków (kolorowych, kształtnych i śpiewających), papug i innych ptaków egzotycznych oraz ochroną ptaków dziko żyjących. Jednym z celów działania jest upowszechnienie hodowli ptaków egzotycznych jako niezmiernie interesujące hobby. Dzięki obcowaniu z ptakami stajemy się wrażliwsi na otaczającą nas przyrodę, mamy możliwość zapoznania się z tajnikami biologii (w tym jakże fascynującej genetyki), a przede wszystkim zyskujemy towarzystwo niezwykle sympatycznych istot, które czarują nas swymi barwami, kształtami czy śpiewem. Związek powstał w 1979 roku i jest kontynuatorem 70-letniej tradycji hodowli kanarków w mieście Sosnowcu. Jest jednym ze współzałożycieli Polskiej Federacji Ornitologicznej (PFO).

(Cytowane za: Jankowski K, Nasz Polski Kanarek. Pochodzenie i hodowla)